Sementara pelbagai hari khas diraikan dengan penuh kemeriahan dan anugerah, golongan sukarelawan yang menjaga dan memberi makan haiwan terbiar masih belum mendapat pengiktirafan rasmi setanding.

Sukarelawan sedang memberi makan kepada kucing dan anjing jalanan di kawasan bandar. (Imej ilustrasi)

Menurut anggaran kajian yang dijalankan di Lembah Klang pada 2023, Malaysia dianggarkan mempunyai kira-kira 6 juta anjing jalanan dan 5 juta kucing jalanan. Bilangan aduan berkaitan haiwan liar juga tinggi — Jabatan Perkhidmatan Veterinar (DVS) mencatatkan lebih 118,000 aduan anjing jalanan pada 2022 sahaja. Selain itu, lebih 9,400 kes penderaan haiwan telah dilaporkan sejak 2021.

Latar Belakang Hari Haiwan Sedunia

Hari Haiwan Sedunia (World Animal Day) disambut setiap tahun pada 4 Oktober, bertepatan dengan Hari Santo Fransiskus, pelindung haiwan. Hari ini bertujuan meningkatkan kesedaran tentang kebajikan haiwan, menggalakkan tindakan untuk melindungi mereka serta meraikan sumbangan manusia terhadap haiwan. Di peringkat antarabangsa, hari ini telah lama diraikan dengan pelbagai program oleh organisasi seperti World Animal Protection.

Di Malaysia, sambutan ini dilakukan secara tidak rasmi oleh pelbagai NGO seperti Persatuan Pencegahan Kekejaman Terhadap Haiwan (SPCA) Selangor, Persatuan Haiwan Malaysia (MAA), Persatuan Haiwan Terbiar Malaysia (SAFM), Malaysian National Animal Welfare Foundation (MNAWF) dan lain-lain. Mereka menganjurkan program pensterilan (Trap-Neuter-Return atau TNR), pemberian makanan, rawatan veterinar serta kempen kesedaran. Walau bagaimanapun, tiada sambutan rasmi peringkat kebangsaan yang dianjurkan kerajaan dengan penuh kemeriahan dan pengiktirafan seperti hari-hari lain.

Cabaran yang Dihadapi Penjaga Haiwan Jalanan

Penjaga haiwan jalanan sering digelar sebagai “unsung heroes” atau wira yang tidak dikenali. Mereka menghadapi pelbagai cabaran termasuk kos kewangan yang tinggi untuk makanan, ubat-ubatan dan rawatan veterinar. Ramai yang menggunakan wang sendiri atau bergantung kepada sumbangan orang ramai. Selain itu, mereka juga berdepan tekanan emosi apabila melihat haiwan yang cedera, sakit atau mati di jalan raya, serta kadangkala menghadapi tentangan daripada sesetengah pihak awam atau pihak berkuasa tempatan.

“Kami bukan sahaja memberi makan, malah mensterilkan, merawat dan cuba mencari rumah angkat. Ini kerja 24 jam tanpa gaji. Pengiktirafan rasmi akan memberi semangat kepada kami dan generasi muda untuk teruskan usaha ini,” kata seorang aktivis sukarelawan dari sebuah NGO tempatan yang enggan dinamakan.

Manfaat Jika Hari Haiwan Diiktiraf Secara Rasmi

Jika kerajaan mewujudkan sambutan rasmi Hari Haiwan Kebangsaan atau Hari Penjaga Haiwan pada 4 Oktober setiap tahun, beberapa manfaat besar boleh diperolehi:

• Pengiktirafan Rasmi — Anugerah seperti “Anugerah Penjaga Haiwan Cemerlang” peringkat negeri dan kebangsaan boleh diberikan, sama seperti Anugerah Guru Cemerlang.

• Galakan Penyertaan — Lebih ramai rakyat Malaysia, terutamanya golongan muda, akan terdorong untuk menyertai program TNR, pemberian makanan dan penyelamatan.

• Kurangkan Beban Awam — Populasi haiwan liar dapat dikawal dengan lebih berkesan, sekali gus mengurangkan aduan dan kos pengurusan oleh majlis perbandaran.

• Kesedaran Awam — Liputan media dan program sekolah akan meningkatkan kesedaran tentang Akta Kebajikan Haiwan 2015 serta kepentingan melindungi haiwan.

• Imej Negara — Malaysia boleh dipromosikan sebagai negara yang prihatin terhadap kebajikan haiwan, memberi impak positif kepada pelancongan dan hubungan antarabangsa.

“Penjaga haiwan jalanan adalah sebahagian daripada komuniti kita. Mereka melakukan kerja yang kerajaan dan masyarakat manfaatkan secara tidak langsung. Sudah tiba masanya kita beri mereka penghargaan yang sewajarnya.”

Cadangan Pelaksanaan

Antara cadangan yang boleh dipertimbangkan termasuklah:

1. Mewujudkan sambutan rasmi pada 4 Oktober setiap tahun di bawah Kementerian Perumahan dan Kerajaan Tempatan (KPKT) atau Jabatan Perkhidmatan Veterinar (DVS).

2. Mengadakan majlis anugerah tahunan untuk individu dan kumpulan yang cemerlang dalam bidang kebajikan haiwan.

3. Memberi geran atau bantuan kewangan kepada NGO berdaftar untuk program TNR dan pusat penjagaan sementara.

4. Mengintegrasikan pendidikan kebajikan haiwan dalam kurikulum sekolah serta kempen media massa.

Kesimpulan dan Seruan

Idea untuk mewujudkan sambutan rasmi Hari Haiwan atau Hari Penjaga Haiwan Jalanan bukan sekadar soal meraikan haiwan, tetapi juga menghargai manusia yang mengorbankan masa, wang dan tenaga untuk kebaikan bersama. Dalam masyarakat yang semakin prihatin terhadap kesejahteraan semua makhluk, langkah ini akan menjadi simbol kemajuan Malaysia ke arah negara yang lebih penyayang dan bertanggungjawab.

Pihak berwajib digesa agar mengambil perhatian serius terhadap cadangan ini. Dengan kerjasama antara kerajaan, NGO dan masyarakat, Malaysia boleh menjadi contoh negara yang bukan sahaja melindungi rakyatnya, tetapi juga haiwan yang berkongsi ruang hidup yang sama.

Sumber: Berdasarkan data Jabatan Perkhidmatan Veterinar (DVS), kajian awam serta aktiviti NGO kebajikan haiwan di Malaysia. Artikel ini disediakan untuk tujuan kesedaran dan perbincangan awam.