Kerajaan Lulus Secara Prinsip Pindaan Akta Pengangkutan Jalan: Pesalah Kemalangan Wajib Bayar Pampasan Kepada Mangsa

KUALA LUMPUR: Jemaah Menteri telah meluluskan secara dasar cadangan pindaan menyeluruh kepada Akta Pengangkutan Jalan 1987 (Akta 333). Pindaan terbaharu ini memperuntukkan mandat perundangan yang mewajibkan mana-mana pesalah yang disabitkan kesalahan dalam kes kemalangan jalan raya untuk membayar pampasan secara langsung kepada mangsa atau waris mangsa yang terjejas.

Menteri Pengangkutan, Anthony Loke Siew Fook, memaklumkan bahawa intipati utama cadangan ini adalah untuk memastikan keadilan yang lebih holistik. Melalui reformasi undang-undang ini, pesalah bukan sahaja akan berhadapan dengan hukuman jenayah sedia ada—seperti hukuman penjara, sabitan denda, dan perintah hilang kelayakan memandu—tetapi mereka juga akan memikul tanggungjawab serta akauntabiliti kewangan secara terus terhadap impak fizikal dan emosi yang dialami mangsa.

Berdasarkan laporan perimeter dasar, instrumen perundangan baharu ini akan merangkumi pelbagai kluster kesalahan trafik yang serius. Ini termasuk kes pemanduan di bawah pengaruh alkohol atau dadah, memandu secara melulu dan berbahaya, serta kategori pelanggaran lain yang secara langsung mengakibatkan kecederaan parah atau kehilangan nyawa di jalan raya. Langkah progresif ini disifatkan sebagai pelindung kebajikan kritikal untuk memberikan sokongan kewangan segera kepada mangsa dan waris terdekat, di samping memperkasakan mekanisma pencegahan (deterrence effect) terhadap salah laku jalan raya.

Latar Belakang dan Konteks Perundangan

Untuk rekod, ini merupakan kesinambungan kepada usaha penambahbaikan ekosistem keselamatan jalan raya yang dinamik. Terdahulu pada tahun 2020, Kerajaan Malaysia telah menguatkuasaan pindaan besar terhadap Akta Pengangkutan Jalan yang mengetatkan hukuman bagi kesalahan memandu di bawah pengaruh minuman memabukkan atau narkotik. Di bawah peruntukan Seksyen 44 akta berkenaan, pesalah yang menyebabkan kematian boleh dihukum penjara tidak kurang 10 tahun sehingga maksimum 15 tahun, beserta denda tegar antara RM50,000 hingga RM100,000. Bagi sabitan kesalahan berulang, hukuman dinaikkan kepada tempoh penjara 15 hingga 20 tahun serta denda kompaun mencecah RM100,000 hingga RM150,000.

Rentetan daripada itu, pada Jun 2026, Dewan Rakyat telah meluluskan Rang Undang-Undang Pengangkutan Jalan (Pindaan) 2026 yang menumpukan kepada pencegahan aktiviti lumba haram atau menduga kelajuan di bawah Seksyen 42A, peningkatan kadar kompaun maksimum, serta penguatan perimeter penguatkuasaan terhadap rangkaian pemberi maklumat haram atau ‘tonto’. Walau bagaimanapun, instrumen undang-undang berkaitan skim pampasan mandatori mangsa ini tidak dimasukkan ke dalam fasa pindaan pertama berkenaan.

Mengikut perancangan strategik Kementerian Pengangkutan, struktur pampasan langsung ini akan diformulasikan secara rasmi di bawah rang undang-undang pindaan kedua, yang dijadualkan untuk dibentangkan di Parlimen menjelang akhir tahun ini. Kelulusan secara dasar yang diberikan oleh Jemaah Menteri pada 17 Julai lepas merupakan lampu hijau utama dalam memulakan proses penggubalan teknikal fasa seterusnya.

Kepentingan Strategik dan Implikasi Pelaksanaan

Pelaksanaan pindaan kedua ini dijangka membawa anjakan besar terhadap perlindungan kebajikan mangsa kemalangan. Berdasarkan realiti semasa, mangsa atau waris terpaksa bergantung sepenuhnya kepada proses tuntutan insurans pihak ketiga atau memulakan prosiding mahkamah sivil yang sering kali memakan masa yang lama, kos yang tinggi, serta prosedur birokrasi yang kompleks. Dengan adanya mekanisma liabiliti kewangan mandatori daripada pesalah, mangsa akan mendapat akses bantuan kewangan yang lebih telus, pantas, dan terjamin.

Di samping itu, ketetapan baharu ini berfungsi sebagai instrumen psikologi pemanduan. Kombinasi antara hukuman penjara dan kehilangan harta (pampasan terus) diyakini mampu memberi isyarat jelas kepada pengguna jalan raya agar meningkatkan tahap disiplin, sekali gus meminimumkan risiko kecuaian kritikal. Kerajaan mengulangi pendirian tegas untuk tidak berkompromi dengan mana-mana entiti yang mengancam keselamatan awam, selaras dengan agenda nasional untuk menurunkan kadar morbiditi dan mortaliti kemalangan jalan raya di Malaysia.

Fasa Kerangka Kerja Seterusnya

Menyusuli kelulusan prinsip ini, Kementerian Pengangkutan bersama-sama Jabatan Peguam Negara akan memperincikan draf perundangan khusus sebelum dibentangkan untuk perbahasan ahli-ahli Parlimen. Proses libat urus dan semakan silang antara agensi akan dilaksanakan bagi menjamin bahawa undang-undang yang digubal adalah adil, kalis lompang (loophole-free), serta praktikal dari sudut penguatkuasaan.

Seluruh lapisan masyarakat diseru untuk terus mempertingkatkan kesedaran keselamatan kendiri dan mematuhi kod jalan raya yang ditetapkan. Sementara itu, pihak berkuasa keselamatan akan terus mengoptimumkan operasi penguatkuasaan di lapangan di samping mempergiatkan kempen intervensi keselamatan awam secara holistik. Perincian menyeluruh mengenai mekanisma dan had pampasan ini akan diumumkan secara rasmi sebaik sahaja rang undang-undang berkenaan dibacakan di Dewan Rakyat kelak.