Parkir Sesuka Hati: Mengapa Pemandu Tidak Takut Saman dan Penguatkuasaan Lemah

Kedegilan Pemandu Parkir Sesuka Hati: Mengapa Mereka Tidak Takut Saman dan Penguatkuasaan Masih Lemah

27 Julai 2026 | Diterbitkan oleh zon2u.shop

Isu pemandu yang meletakkan kenderaan secara sesuka hati tanpa menghiraukan keselesaan pengguna jalan raya yang lain terus menjadi masalah kronik di seluruh negara. Keadaan ini semakin membimbangkan apabila kenderaan yang diparkir secara haram atau menghalang laluan kerap mengganggu operasi bas awam, menyebabkan kesesakan dan menjejaskan kelancaran sistem pengangkutan awam.

Baru-baru ini, beberapa rakaman video yang tular di media sosial menunjukkan bas terpaksa manuver dengan susah payah, malah ada yang terpaksa “menolak” atau menggesel kenderaan yang diparkir secara cuai di tepi jalan atau di kawasan sempit. Keadaan sebegini bukan sahaja membahayakan, malah menimbulkan rasa frustrasi di kalangan pemandu bas dan penumpang. Di kawasan bandar besar seperti Kuala Lumpur, situasi parkir haram yang menghalang laluan bas Rapid KL dilaporkan semakin kerap berlaku, memaksa pihak pengendali bas bekerja sama dengan pihak berkuasa untuk mengenal pasti hotspot-hotspot bermasalah.

Persoalan utama yang timbul ialah mengapa ramai pemandu masih berani melakukan kesalahan ini tanpa rasa takut. Jawapannya terletak pada dua faktor utama: sistem kompaun yang membolehkan diskaun serta tahap penguatkuasaan yang masih dilihat lemah dan tidak konsisten.

Kau parking sesuka hati kan? Haa padan muka.. ☹️ pic.twitter.com/h4KK7sPSRN

— Tony Montana 🦅 (@Y_X_sucks) July 26, 2026

Kadar Kompaun Rendah & Persepsi Budaya Diskaun

Bagi kesalahan parkir yang dikenakan oleh pihak berkuasa tempatan (PBT) seperti DBKL, MBSA, MBPJ dan majlis perbandaran lain, kadar kompaun biasanya berada dalam julat RM50 hingga RM100 sahaja. Jumlah ini dianggap terlalu rendah oleh sebahagian pemandu untuk bertindak sebagai penangkal yang berkesan. Lebih-lebih lagi, walaupun sistem diskaun bermusim secara besar-besaran telah dimansuhkan mulai 1 Januari 2026 bagi saman JPJ dan PDRM, budaya “bayar kemudian dengan kadar lebih rendah” masih wujud dalam persepsi masyarakat.

Bermula tahun 2026, kerajaan telah memperkenalkan prinsip “The Less You Delay, The Less You Pay” bagi saman trafik yang dikeluarkan oleh JPJ dan PDRM. Di bawah struktur baharu ini, pembayaran dalam tempoh 1 hingga 15 hari menikmati pengurangan kira-kira 50 peratus, manakala pembayaran antara 16 hingga 30 hari mendapat pengurangan sekitar 33 peratus. Selepas 30 hari, kadar penuh dikenakan, dan selepas 60 hari, risiko senarai hitam serta tindakan mahkamah akan dikenakan. Walaupun sistem ini bertujuan menggalakkan pembayaran awal dan lebih adil, ia masih memberikan ruang kepada pesalah untuk menjelaskan saman pada kadar yang lebih rendah jika bertindak cepat. Bagi saman parkir PBT pula, sistemnya berasingan dan bergantung kepada masing-masing majlis, di mana kompaun yang murah serta kemungkinan tawaran khas dari semasa ke semasa terus mengurangkan kesan gentar.

Kelemahan Penguatkuasaan & Tunggakan Saman

Selain faktor diskaun dan kadar kompaun yang rendah, kelemahan penguatkuasaan turut menjadi punca utama. Operasi pemantauan tidak dijalankan secara konsisten di semua kawasan. Di sesetengah lokasi, pegawai penguat kuasa jarang kelihatan, manakala di kawasan lain, tindakan hanya diambil selepas aduan atau viral di media sosial. Tunggakan saman trafik yang mencecah berbilion ringgit di seluruh negara turut menunjukkan bahawa ramai pesalah masih memilih untuk mengabaikan notis saman kerana rasa yakin bahawa tindakan susulan jarang dilaksanakan secara tegas.

Beberapa pihak berkuasa tempatan sudah mula mengambil pendekatan lebih keras. Contohnya, terdapat cadangan dan tindakan untuk menunda kenderaan yang parkir menghalang laluan, seperti yang diamalkan oleh sesetengah majlis. Baru-baru ini, Rapid KL mengumumkan kerjasama dengan polis dan DBKL untuk mengenal pasti kawasan yang kerap mempunyai kenderaan haram menghalang bas, dengan niat untuk meningkatkan pengeluaran kompaun dan tindakan menunda. Langkah sebegini dilihat sebagai respons kepada aduan berulang daripada pemandu bas yang terpaksa menghadapi halangan hampir setiap hari.

Namun begitu, ramai yang berpendapat bahawa tindakan sedia ada masih belum mencukupi. Menunda kenderaan dan mengenakan caj tunda yang lebih tinggi, digabungkan dengan kompaun yang lebih besar, dilihat sebagai langkah yang lebih berkesan berbanding hanya meletakkan notis saman yang boleh dijelaskan dengan mudah. Tanpa kehadiran penguat kuasa yang kerap dan tindakan susulan yang tegas, sikap “parkir dulu, bayar kemudian” akan terus berleluasa.

Impak Kepada Sistem Awam & Cadangan Penyelesaian

Kesan daripada parkir sesuka hati bukan sekadar menjejaskan individu, malah memberi impak lebih luas kepada sistem pengangkutan awam dan aliran trafik keseluruhan. Bas yang terpaksa berhenti atau bergerak perlahan kerana halangan kenderaan haram menyebabkan kelewatan jadual, menjejaskan keyakinan penumpang terhadap pengangkutan awam, dan akhirnya mendorong lebih ramai orang kembali menggunakan kenderaan persendirian. Ini mewujudkan kitaran negatif yang sukar dipecahkan.

Pakar dan pengguna jalan raya berpendapat bahawa penyelesaian jangka panjang memerlukan tiga elemen utama. Pertama, kadar kompaun parkir perlu dinaikkan ke tahap yang lebih “sakit” supaya menjadi penangkal sebenar. Kedua, penguatkuasaan mesti dijalankan secara konsisten, merangkumi operasi harian dan bukan hanya berdasarkan aduan. Ketiga, penggunaan teknologi seperti kamera pemantauan dan sistem pengecaman nombor pendaftaran automatik perlu diperluas untuk mengesan kesalahan tanpa bergantung sepenuhnya kepada kehadiran fizikal pegawai.

Sementara itu, kesedaran masyarakat juga memainkan peranan penting. Pemandu perlu menyedari bahawa parkir sesuka hati bukan sahaja melanggar undang-undang, malah mencerminkan sikap mementingkan diri yang menjejaskan kepentingan orang ramai. Selagi sikap ini tidak berubah dan penguatkuasaan tidak diperkukuh, video-video bas terpaksa “berlawan” dengan kereta yang diparkir cuai akan terus tular, dan masalah ini akan kekal sebagai isu yang tidak selesai di bandar-bandar Malaysia.

Pihak berkuasa diingatkan bahawa rakyat semakin tidak sabar. Tindakan yang lebih tegas, telus dan berterusan diperlukan segera agar budaya parkir sesuka hati dapat dibendung sebelum ia terus merosakkan kelancaran lalu lintas dan sistem pengangkutan awam negara.