Berita Utama • Negeri Sembilan

Tuanku Muhriz batal seluruh EXCO, Ismail Lasim kekal Menteri Besar

Diterbitkan: 21 September 2026, 8:30 pagi

Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan Tuanku Muhriz Tuanku Munawir membatalkan pelantikan semua ahli Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri selain Menteri Besar dengan serta-merta pada malam 20 September 2026 di Seri Menanti, selepas mendapati mereka memungkiri sumpah jawatan melalui keputusan 15 September mengenai proklamasi penurunan takhta.

Istana guna Perkara XXXVIII(5)

Pengelola Bijaya Diraja Istana Negeri Sembilan Datuk Azizi Mohamad Ali berkata ahli EXCO memegang jawatan selagi diperkenan Yang di-Pertuan Besar. Mereka berikrar taat setia kepada institusi diraja, melindungi Undang-Undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959, dan mengiktiraf kuasa Dewan Keadilan dan Undang.

Menurut Istana, tindakan dan kenyataan 15 September merungkai ikrar itu. Menteri Besar Datuk Ismail Lasim tidak dibuang. Beliau mesti mempersembahkan calon baharu mengikut Perkara XXXVIII(2).

Teks penuh fasal jadi perdebatan

Perkara XXXVIII(5) bukan ayat pendek. Fasal itu menyatakan ahli EXCO selain MB memegang jawatan atas perkenan Ruler, kecuali pelantikan dibatalkan oleh Ruler atas nasihat Menteri Besar, dan ahli boleh meletakkan jawatan sendiri.

Persoalan terbuka: adakah pembatalan semalam dibuat atas nasihat Ismail, atau Istana bertindak atas “perkenan” semata-mata. Tiada kenyataan rasmi MB mengesahkan beliau menasihati pecatan seluruh barisan.

Struktur NS tidak sama negeri lain

Dalam perlembagaan negeri ini, takrif “Ruler” dalam sesetengah fasal merujuk Yang di-Pertuan Besar bersama Ruling Chiefs. Pihak yang menyokong proklamasi April berhujah baginda tidak bertindak seorang diri dalam setiap fungsi. Pihak Istana dan Dewan Keadilan dan Undang mengekalkan Tuanku Muhriz sebagai Yang di-Pertuan Besar yang sah.

Jabatan Peguam Negara sebelum ini menyatakan MB dan EXCO tiada kuasa unilateral mengosongkan takhta atau mengiktiraf pengganti.

Kerajaan negeri tanpa kabinet

Negeri Sembilan kini ada Menteri Besar, tiada EXCO. Pentadbiran harian, portfolio dan mesyuarat majlis terjejas sehingga senarai baharu diperkenan. Ismail, yang angkat sumpah MB pada 2 Ogos, pernah menzahirkan taat setia, kemudian berkata menandatangani dokumen proklamasi di bawah paksaan, sebelum mengesahkan keputusan sebulat suara EXCO pada 15 September.

Selagi mahkamah atau semua institusi tidak merungkai ayat “atas nasihat Menteri Besar” dan soalan siapa Ruler yang sah, pembatalan semalam kekal kuat di Istana tetapi masih boleh dicabar dari segi tatacara.