PERHILITAN Ditubuhkan Lindungi Gajah, Bukan Ejen Eksploitasi — Kritikan Meningkat

Isu Penggunaan Gajah Dalam Perarakan Program Komuniti Madani Di Kelantan: PERHILITAN Sahkan Kelulusan, Janji Tingkatkan SOP Dan Rujuk SPRM

Kenyataan media rasmi dikeluarkan 30 Jun 2026 susulan video tular — Aktivis dan masyarakat tuntut kebajikan gajah diutamakan, bandingkan dengan langkah tegas Indonesia

KOTA BHARU — Jabatan Perlindungan Hidupan Liar dan Taman Negara (PERHILITAN) Semenanjung Malaysia telah mengeluarkan kenyataan media penuh berhubung isu penggunaan gajah dalam perarakan Program Komuniti Madani di Kampung Pasir Tumboh, Kelantan yang telah menjadi tular di media sosial. Kenyataan tersebut mengesahkan kelulusan telah diberikan berdasarkan SOP sedia ada, namun turut mengakui kebimbangan masyarakat dan berjanji akan menubuhkan pasukan petugas khas serta merujuk kes kepada SPRM.

Latar Belakang Isu

Video yang memaparkan penggunaan gajah dalam majlis di Pasir Tumboh, Kelantan telah tersebar luas di media sosial sejak beberapa hari lalu. Video tersebut mencetuskan pelbagai reaksi daripada netizen dan aktivis kebajikan haiwan yang mempersoalkan sama ada gajah sesuai digunakan dalam acara komuniti atau sebarang bentuk hiburan.

Menurut kenyataan rasmi PERHILITAN bertarikh 30 Jun 2026, pihak jabatan telah menerima permohonan pameran gajah dan hidupan liar sempena Program Komuniti Madani daripada Pengarah Tanah dan Galian Negeri Kelantan pada 25 Mei 2026. Permohonan tersebut kemudiannya telah diteliti dan diluluskan dalam Mesyuarat Jawatankuasa Permit Khas yang bersidang pada 16 Jun 2026.

Kandungan Kenyataan Media PERHILITAN

Dalam kenyataan tujuh perkara yang dikeluarkan, PERHILITAN menegaskan bahawa mereka mempunyai Prosedur Operasi Standard (SOP) Pengendalian Program Perarakan Gajah yang bertarikh 31 Disember 2016. Pemeriksaan kesihatan gajah serta penilaian kebajikan telah dilaksanakan sebelum, semasa dan selepas program berlangsung.

“Jabatan PERHILITAN cakna dan prihatin di atas maklum balas daripada masyarakat sivil dan rakyat Malaysia secara umum berkenaan isu kebajikan gajah yang telah dibangkitkan. Justeru, Jabatan PERHILITAN akan menubuhkan satu Pasukan Petugas Khas bagi mengkaji dan menambah baik undang-undang/SOP/prosedur sedia ada dengan pihak pemegang taruh,” kata kenyataan itu.

PERHILITAN juga akan merujuk kepada Unit Integriti Kementerian Sumber Asli dan Kelestarian Alam (NRES) serta Bahagian Penyiasatan Tatakelola, Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) bagi membantu memperkemaskan SOP dan prosedur secara menyeluruh. Orang awam digesa untuk menyebarkan maklumat yang sahih dan tepat sahaja.

Reaksi Masyarakat Dan Aktivis Kebajikan Haiwan

Isu ini telah mencetuskan gelombang kritikan daripada pelbagai pihak. Ramai netizen dan aktivis kebajikan haiwan berpendapat bahawa gajah bukanlah haiwan yang dicipta untuk tujuan hiburan manusia. Gajah dikenali sebagai salah satu haiwan paling pintar di dunia dengan keupayaan kognitif tinggi, ingatan jangka panjang, empati, dan struktur sosial yang kompleks berasaskan keluarga matriarki.

Penggunaan gajah dalam perarakan atau acara melibatkan pengangkutan, bunyi bising, dan interaksi dengan orang ramai boleh menyebabkan tekanan kronik kepada haiwan tersebut. Tanda-tanda seperti swaying berulang (gerakan badan berulang-ulang) sering dilihat sebagai petanda penderitaan psikologi dalam kalangan gajah kurungan.

Banyak pihak menegaskan bahawa PERHILITAN ditubuhkan dengan mandat utama untuk melindungi hidupan liar daripada eksploitasi manusia, bukan untuk menjadi ejen yang meluluskan penggunaan haiwan tersebut dalam aktiviti hiburan atau komuniti.

Perkembangan Serantau: Indonesia Haramkan Tunggangan Gajah

Langkah Indonesia baru-baru ini menjadi rujukan utama. Pada akhir 2025, Kementerian Kehutanan Indonesia mengeluarkan Circular Letter No. 6/2025 yang mengharamkan aktiviti tunggangan gajah secara nasional di semua tempat konservasi dan pelancongan. Langkah ini berkuat kuasa sepenuhnya pada awal 2026 dan menjadikan Indonesia negara Asia pertama yang mengambil tindakan tegas sedemikian.

Di Thailand pula, walaupun tiada larangan undang-undang penuh, permintaan untuk tunggangan gajah telah menurun secara mendadak daripada 92% pada 2010 kepada sekitar 43% pada 2024 akibat kempen kesedaran dan perubahan sikap pelancong. Ramai pelancong kini memilih pengalaman pemerhatian sahaja tanpa sentuhan langsung.

Analisis Dan Harapan Masyarakat

Walaupun PERHILITAN menyatakan bahawa penilaian kebajikan telah dilakukan, ramai pihak berpendapat bahawa SOP yang diguna pakai sejak 2016 sudah lapuk dan perlu dikemas kini mengikut standard kebajikan haiwan antarabangsa. Gajah memerlukan ruang yang luas, interaksi sosial semula jadi, dan kebebasan daripada tekanan berulang.

Penubuhan Pasukan Petugas Khas dan penglibatan SPRM dilihat sebagai langkah positif, namun masyarakat menuntut tindakan konkrit seperti penangguhan serta-merta sebarang kelulusan penggunaan gajah untuk acara hiburan sehingga kajian menyeluruh selesai.

Sebagai agensi yang diamanahkan untuk melindungi khazanah hidupan liar negara, PERHILITAN diharapkan dapat mengutamakan kebajikan gajah di atas sebarang kepentingan lain. Masyarakat digesa untuk terus menyuarakan pendapat secara bertamadun dan menggunakan saluran rasmi seperti hotline 1-800-88-5151 atau Sistem Pengurusan Aduan Awam (SISPAA) di laman web PERHILITAN.

Isu ini dijangka akan terus menjadi perhatian awam dalam beberapa hari akan datang. Zon2u akan terus memantau perkembangan dan sebarang penambahbaikan yang dilakukan oleh PERHILITAN.

— Akhir Laporan —